محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

440

تحفه خانى ( فارسى )

تكه سفالى است از هر يك دو درم مجموع ادويه نرم كوفته و پيخته و به آب برگ زوف و يا بلعاب تخم اسبغول خمير كرده قرصها بايد ساخت هر يك به مقدار يك مثقال و مقدار خوردن بوقت حاجت ازين قرص يك عدد در شيرهء خرفه بست مثقال و يا شربت بهى هفت مثقال در قدرى آب سرد كه در شربت كافى باشد بايد خوردن و سينه را بموم روغنى كه به آب برگ خرفه و روغن گل ساخته باشند ضماد بايد كرد و اگر مجموع آب خرفه و روغن ده درم باشد اول سه مثقال موم و روغن گل بايد گداخت و زمانى گذاشت كه سرد شود و آب برگ خرفه به آن آميخته نيك برهم زده بوقت حاجت بر سينه بايد ماليد . [ 165 ] مقاله در بيان هيضه كه از امراض و علل مهلكه معده و امتلاء است و در تعريف هيضه چنين گفته‌اند كه الهيضة حركته من المواد الغذائية الغير المنهضمة الفاسدة يعنى علت هيضه حركت از مواد غذائى غير منهضم فاسده است در معده و ازين مواد فاسده هركدام لطيف و صفراويست يعنى قريب الاستحاله بصفراست از غذا و بر فوق مواد بيرون آمده است و اين از اوصاف صفراست و اين ( بعد الفساد ) بقى دفع مىشود و آنچه ازين مواد غليظه بجانب اسفل مايل است او را طبيعه بطريق براز و اسهال دفع مىكند و علامت او آنست كه قى صفراوى و كرب و غثيان و حدوث قرحه در معده و درد او قراقر در امعا و سردى است و يا رفتن چشمها بغور و باريك شدن بينى و چسپيدن پوست رو و خشك شدن و غبار آلوده نمودن او و بسيار است كه اين حالت غالب مىشود موجب حدوث غشى